NATAŠIN PLES: KULTURNA ISTORIJA RUSIJE

Ova pouzdana i fascinantna kulturna istorija Rusije obuhvata period od izgradnje Sankt Peterburga za vreme Petra Velikog početkom XVIII veka do kraja Staljinove ere. Naslov je preuzet iz jedne scene Tolstojevog Rata i Mira, u kojoj mlada grofica Nataša Rostova, koja nije videla selo, instinktivno zaigra seljačko kolo. Knjiga istražuje protivrečnosti između evropskih i narodnjačkih elemenata ruske kulture, kao i način na koji su mit o "ruskoj duši" i sama predstava o ruskom identitetu nalazili izraz u delima ruskih pisaca, slikara, kompozitora i filozofa.

„Još jedna uspela Fajdžisova opsežno istražena istorija Rusije, napisana prelepo i znalački, od aristokratskih pogleda na svet i Rusiju do Staljinovih arhiva, uz briljantnu a jednostavnu analizu. Ova vrhunska, raskošna i majstorska panorama ruske kulture istovremeno je živopisna i pouzdana priča o protivrečnostima ruske istorijske misije.“
– Sajmon Sibag Montefjore

„U ovoj izvanrednoj knjizi Orlando Fajdžis dočarava nam prizore, zvuke i duh različitih Rusija, sagledanih iz raznovrsnih uglova.“
– Literary Review

„Jedna od onih knjiga zbog kojih se povremeno zapitate kako ste uopšte dosad mogli bez nje.“
– Independent on Sunday

Natašin ples: Kulturna istorija Rusije – Orlando Fajdžis predstavlja opsežnu studiju ruske kulture, istorije i identiteta, koja prati razvoj Rusije od vremena Petra Velikog i osnivanja Sankt Peterburga početkom 18. veka do kraja Staljinove ere. Spajajući kulturnu istoriju, društvenu istoriju, književnost, umetnost, muziku i filozofiju, Orlando Fajdžis istražuje kako su se tokom više od dva veka oblikovale predstave o Rusiji, ruskom narodu i takozvanoj „ruskoj duši“.

Naslov knjige potiče iz čuvene scene Tolstojevog romana Rat i mir, u kojoj mlada grofica Nataša Rostova, odrasla daleko od seoskog života, instinktivno prepoznaje ritam tradicionalnog ruskog plesa i zaigra poput seljanke. Upravo ta scena postaje polazište za jedno od centralnih pitanja knjige: šta čini ruski kulturni identitet i gde se nalazi granica između evropskog uticaja i domaće, narodne tradicije?

U knjizi Natašin ples: Kulturna istorija Rusije posebna pažnja posvećena je protivrečnom odnosu Rusije prema Evropi. Od reformi Petra Velikog i okretanja ruskog plemstva evropskim kulturnim modelima, preko razvoja nacionalne svesti i traganja za autentičnim ruskim izrazom, Fajdžis prati sukob i prožimanje zapadnjaštva, slovenofilstva, aristokratske kulture i narodnih tradicija. Tako istorija Rusije postaje i istorija neprekidnog pitanja o tome da li zemlja pripada evropskom kulturnom prostoru ili predstavlja poseban civilizacijski svet.

Orlando Fajdžis rusku kulturnu istoriju ne prikazuje samo kroz političke događaje i velike istorijske prekretnice. U središtu njegovog interesovanja nalaze se ruski pisci, slikari, kompozitori, umetnici i mislioci, odnosno načini na koje su književnost, muzika, slikarstvo i filozofija oblikovali predstavu Rusije o samoj sebi. Ruska književnost i dela autora poput Lava Tolstoja postaju važan izvor za razumevanje društva, baš kao i umetnost, muzika, običaji, svakodnevni život i odnos različitih društvenih slojeva prema tradiciji.

Jedna od važnih tema knjige jeste i nastanak mita o „ruskoj duši“. Fajdžis istražuje kako su se ideje o posebnosti ruskog karaktera razvijale kroz umetnost i intelektualnu istoriju, ali i kako su na njih uticali odnosi između grada i sela, plemstva i seljaštva, evropskih ideja i pravoslavne tradicije. Kulturna istorija Rusije tako se pokazuje kao složena priča o različitim, često međusobno suprotstavljenim predstavama o tome šta znači biti Rus.

Hronološki okvir knjige omogućava da se kulturne promene sagledaju u vezi sa velikim periodima ruske istorije – od carske Rusije i života aristokratije, preko društvenih i intelektualnih promena 19. veka, do revolucije, Sovjetskog Saveza i Staljinove epohe. Istovremeno, Orlando Fajdžis povezuje velike istorijske procese sa životom pojedinaca i kulturnim pojavama, pokazujući kako političke promene utiču na umetnost, svakodnevicu, društvene vrednosti i kolektivni identitet.

Natašin ples: Kulturna istorija Rusije može se dopasti ljubiteljima istorijskih knjiga, kulturne istorije, istorije Rusije, ruske književnosti i umetnosti, kao i čitaocima koje zanimaju evropska istorija, istorija ideja, ruski identitet i odnos Rusije i Zapada. Knjiga je namenjena i onima koji žele širi istorijski i kulturni kontekst za razumevanje dela velikih ruskih pisaca, umetnika i kompozitora, kao i čitaocima zainteresovanim za period carske Rusije, Rusku revoluciju, sovjetsku kulturu i Staljinovu eru.