Stari Dubrovnik u srpskoj književnosti

Trag u istoriji, političkom i umetničkom pamćenju koji je viševekovna republika svetog Vlaha ostavila iza sebe, nesmanjenim intenzitetom i inspirativnošću traje do današnjih dana. Dubrovnik ukrašen morem i prirodom i obasjan istorijom, na sredokraći između sklada prosvećenog zapada i stihije htonskog istoka, rodni grad vrlih pesnika, veštih moreplovaca i trgovaca, mudrih državnika i naučnika, večna je inspiracija književnika, putopisaca i hodočasnika njegove lepote i harizme. Zlata Bojović u knjizi Stari Dubrovnik u srpskoj književnosti, prateći sveukupnost inspiracije, živote i dela velikih dubrovačkih bardova i njihovih novovekovnih „nastavljača“, od Matije Bana do Radoslava Bratića, briljantno gradi sliku grada poniklu u umetničkoj inspiraciji. Granice nacionalne književnosti u ovom slučaju ne ograničavaju pogled i tumačenje, naprotiv, upravo su to horizonti i vidici zaboravljenog evropskog i dubrovačkog kosmopolitizma, univerzalnosti koja se ogledala u nepresušnoj inspiraciji i uzajamnosti između drevnog grada i književnog talenta i dela njegovih hroničara. Vanserijsko poznavanje dubrovačke književnosti Zlate Bojović i njenih kasnijih inspirativnih citata, rađa osećaj posebnog stila i sklada o kome autorka i te kako vodi računa, a o kome je možda najbolje pisao poznati dubrovački intelektualac i političar Jovan Đaja (1914): „Dubrovačka skladnost u narodu lako je uočljiva i urođena, da slobodno možete, putujući preko zemljišta Dubrovačke Republike i dan danji po skladnosti stanovnika ga poznati, dokle dopirahu i gde prestajahu granice Dubrovačke Republike i dubrovačkoga vaspitanja, mada prelazeći te granice ostajete ipak u istom narodu, samo izvan domašaja dubrovačke skladnosti.“Ove nevidljive granice su upravo korice ove knjige.