Trilogija Ključevi Beograda - Kratka historija Beograda, Dubrovčani u Beogradu, Stare slike srpske prestonice

ONDE gde je danas pijaca Zeleni venac, bila je nekad Manojlova bašta, prvo mesto za šetnju van varoši. U toj bašti se prvi put počelo točiti pivo(1834. i 1835), koje je prenošeno iz Zemuna...
"Crtice za raniju sliku srpske prestonice" ime je knjige koja donosi ovakve opise Beograda, njegove istorije i topografije, delo Milana Đ. Milićevića(1831-1908) iz davne 1902. godine. Zahvaljujući Srpskoj književnoj zadruzi, knjiga je dostupna i sadašnjoj beogradskoj generaciji pod imenom "Stare slike srpske prestonice". Objavljena je u biblioteci "Mali zabavnik" SKZ, zapravo, trilogija "Ključevi Beograda", povodom 140 godina od predaje ključeva Grada Beograda knezu Mihajlu Obrenoviću, u kojoj se nalazi pomenuta Milićevićeva knjiga, zatim "Kratka historija Beograda" Vladimira Ćorovića(1885-1941) i "Dubrovčani u Beogradu" Radovana Samardžića(1922-1994).
Reč je o delima tri srpska akademika i tri pogleda na glavni grad iz tri razdoblja istorijske nauke. Uz to, Milićević je bio i jedan od osnivača SKZ, a Samardžić i njen predsednik.
Tako kroz Milićevićevo pripovedanje vidimo Beograd koji i u njegovo doba, pre jednog stoleća, počinje da iščezava. U Ćorovićevoj knjizi sakupljeno je sve što je znameniti istoričar napisao o Beogradu, pred čitaocem se kao na filmu nižu civilizacije i vekovi, nailaze narodi, vojske, vere, kulture, a naš grad samo presvlači haljine raznih razdoblja. Samardžić u svojoj studiji na književno-istorijski način osvetljava vekove dubrovačkog prisustva u Beogradu i Srbiji.Prva i treća knjiga obogaćene su ilustracijama Predraga Dragovića, a u Ćorovićevoj su delom ilustracije i fotografije iz Beogradskih opštinskih novina iz 1927. godine.

FIĆIRBAJIR

TURCI, dok su živeli u Beogradu, Kalemegdan je bio pravi "Kalemegdan", to jest, "čisto gradsko polje": ovoga današnjeg parka nije bilo! Onda su Turci onu ivicu Kalemegdana koja je okrenuta k Savi, i kojom se sada pruža široka staza od Grada pravo ka seminariji i k Velikoj crkvi, zvali Fićir-bajir, a to vele znači: "Breg za razmišljanje".

B. Đ.

Vladimir Ćorović rođen je u Mostaru 1885. godine. Bio je profesor istorije na Univerzitetu u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije, sekretar Srpske književne zadruge. Objavio je veći broj knjiga iz istorije i istorije književnosti, među kojima su najvažnije Historija Bosne, Kulturna historija Bosne od početka do danas, Odnosi između Srbije i Austro-Uagrske u XX veku, Karađorđe i Prvi srpski ustanak, Prvi srpski ustanak, Srbija od 1858-1913, Velika Srbija, Istorija Jugoslavije, Istorija srpskog naroda i druge.Ćorović je stradao 1941. godine prilikom pada aviona kojim se evakuisao posle nemačke okupacije zemlje.