Stjepan Mitrov Ljubiša

Stjepan Mitrov Ljubiša

Stjepan Mitrov Ljubiša je rođen u Budvi, poslednjeg dana februara 1824. godine. Otac mu se zvao Mitar, a majka Kata Brdareva. Roditelji su bili rodom iz obližnjih Paštrovića, odakle je Mitar porodicu preselio u Budvu. Nakon očeve smrti, Stjepan je ostao siroče sa nepunih četrnaest godina, na vrlo siromašnom imanju. U Budvi, kao i u celom Primorju, u to doba nije bilo još ni jedne osnovne škole na narodnom jeziku, pa je i Ljubiša morao svoje osnovno i jedino školovanje počne u jednoj privatnoj maloj školi na italijanskom. Kasnije je svoje znanje upotpunio samoučki i zahvaljujući tome postao pravi intelektualac.
Detinjstvo, kao i najveći deo svog života proveo je u Budvi. U to vreme Budva je bila mala varošica, pretežno naseljena pomorcima, ribarima, sitnim trgovcima i zanatlijama. Isto kao i u svim primorskim gradovima izdvajala dva sloja građanstva, jedan prema drugom neprijateljski nastrojeni:
• gradska aristokratija, koja je bila u manjini, ali bogata i sa privilegijama
• zavisni siromašni građani, ribari, zanatlije i sl. koji su činili veliku većinu i taj sloj se stalno popunjavao stanovništvom iz okolnih sela ili daljih mesta iz zaleđa.

U svojoj devetnaestoj godini 1843. Ljubiša postaje opštinski sekretar u Budvi i na tom mestu ostaje čitavih 18 godina, sve do 1861. U to doba, u celom Primorju vladala je italijanska kultura, pa je italijanski jezik bio obavezan u celoj javnoj upravi: u sudovima, u opštinama i u svima nadleštvima. Prinuđen svojim zvaničnim poslom da često prebira upravne i sudske zakone, Ljubiša ih je u kratko vreme izučio tako iscrpno da su k njemu dolazili, kao kakvom advokatu, seljaci iz čitave okoline, kojima je on sastavljao sudska akta i branio ih pred sudom. To njegovo samoučko pravničko znanje priznala je kasnije i sama austrijska vlada, kad ga je rešila dužnosti da polaže državno-pravne ispite i imenovala ga javnim beležnikom.
Godine 1860. Ljubiša stupa kao poslanički kandidat za državni sabor u Beču. 1861. postaje član dalmatinske deputacije, koja je vodila pregovore pri banskoj konferenciji u Zagrebu. Od 1861. do 1876. godine bio je poslanik na dalmatinskom saboru i carskom veću u Beču. 1870. postaje predsednik dalmatinskog sabora, u kom svojstvu je ostao do 1878. godine kada su ga sa mesta predsednika oborili lični protivnici, poduprti klerikalnom frakcijom tadašnje Narodne stranke, na čijem je čelu bio čuveni pop-političar Don Mijo Pavlinović.
Doba između 1870. i 1878. godine Ljubiša je proveo u Zadru, kao predsednik Dalmatinskog sabora.
Kao bokokotorski predstavnik u Dalmatinskom saboru i član veća u Beču, Ljubiša se trudio da pridobije što više sitnih praktičnih koristi za svoj zavičaj i poboljša ekonomski položaj Boke. U isto vreme trudio se da kod svojih saplemenika i u čitavom kraju razvije razumevanje za jednu širu nacionalnu zajednicu i pomogne borbu protiv tuđinštine.
Smrt ga je (23. novembra 1878) zatekla u Beču, odakle je 1885. godine prenesen u zavičaj.

autor Stjepan Mitrov Ljubiša

1 naslova [prikazano 1-1]

Kanjoš Macedonović

Stjepan Mitrov Ljubiša

Srpska književna zadruga, 2001, ISBN: 86-379-0756-3, ćirilica
Ljubišina slika prošlosti – piše u pogovoru Marko Nedić – upravo zato što se snažno oslanja na narodnu pripovetku, nije toliko herojski i epski ...

U korpu

207 din

Stara cena:244 din

Ušteda:37 din (15%)